اعمال ماه شعبان

آن چند امر است :

اوّل : هر روز هفتاد مرتبه بگوید اَسْتَغْفِرُاللّهَ وَ اَسْئَلُهُ التَّوْبَةَ

دوّم : هر روز هفتاد مرتبه بگوید اَسْتَغْفِرُاللّهَ الَّذى لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحیمُ الْحَىُّ الْقَیّوُمُ وَ اَتُوبُ اِلَیْهِ  و در بعضى روایات الْحَىُّ الْقَیُّومُ پیش از الرَّحْمنُ الرَّحیمُ است و عمل به هر دو خوبست و از روایات مستفاد مى شود كه بهترین دعاها و ذكرها در این ماه استغفار است و هركه هر روز از این ماه استغفار كند هفتاد مرتبه مثل آنست كه هفتاد هزار در ماههاى دیگر استغفار كند .

سوّم: تصدّق كند در این ماه اگرچه به نصف دانه خرمایى باشد تا حق تعالى بدن او را برآتش جهنّم حرام گرداند از حضرت صادق علیه السلام منقول است كه از آن جناب سؤ ال كردند از فضیلت روزه رجب فرمود چرا غافلید از روزه شعبان راوى عرض كرد یابن رَسول الله چه ثواب دارد كسى كه یك روز از شعبان را روزه بدارد فرمود به خدا قسم بهشت ثواب اوست عرض كرد یابن رسول الله بهترین اعمال در این ماه چیست فرمود تصدّق و استغفار هر كه تصدّق كند در ماه شعبان حق تعالى آن را تربیت كند همچنانكه یكى از شما شتر بچّه اش را تربیت مى كند تا آنكه در روز قیامت برسد به صاحبش در حالتى كه بقدر كوه اُحُد شده باشد

چهارم: در تمام این ماه هزار بار بگوید لا اِلهَ اِلا اللّهُ وَلانَعْبُدُ اِلاّ اِیّاهُ مُخْلِصینَ لَهُ الدّینَ وَ لَوُ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ كه ثواب بسیار دارد از جمله آنكه عبادت هزار ساله در نامه عملش بنویسند .

پنجم: در هر پنجشنبه این ماه دو ركعت نماز كند در هر ركعت بعد از حمد صد مرتبه توحید و بعد از سلام صد بار صلوات بفرستد تا حق تعالى برآورد هر حاجتى كه دارد از امر دین و دنیاى خود و روزه اش نیزفضیلت دارد و روایت شده كه در هر روز پنجشنبه ماه شعبان زینت مى كنند آسمانها را پس ملائكه عرض مى كنند خداوندا بیامرز روزه داران این روز را و دعاى ایشان را مستجاب گردان و در خبر نبوى است كه هر كه روز دوشنبه و پنجشنبه شعبان را روزه دارد حقّتعالى بیست حاجت ازحوائج دنیا وبیست حاجت ازحاجتهاى آخرت او را برآورد .

ششم: در این ماه صلوات بسیار فرستد.

با عرض سلام

این مطلبو تو سایت «پیامبر امید» دیدم و جالب بود و برای شما عزیزان هم می گذارم تا لذت ببرید

روزی که شیطان تلفنی تماس گرفت و بی مقدمه گفت: "حاضرم رؤیای تو را تبدیل به واقعیت کنم"، به ناگاه شوکه شدم! باورم نمی شد! تنم خیس عرق شده بود! وحشت و ترس سرا پای وجودم را فرا گرفته بود! به هر زحمتی که بود خودم را جمع کردم و بالاخره قراری برای مصاحبه گذاشتم.

جناب شیطان با دو ساعت تاخیر حاضر شد. وقتی هم که رسید عذرخواهی کرد و گفت:

مأموریت خطیری پیش اومد که از دوستان ساخته نبود و می بایست خودم انجام می دادم.

پیش از انجام مصاحبه گفتم:

با چه تضمینی باور کنم که در جریان مصاحبه بر مبنای صداقت در گفتار سخن خواهی گفت؟ 

خندید و گفت: دلیلی ندارد دروغ بگویم. چون من به حربه ای مجهزم که اگر پرده از تمام اسرار من برداشته شود باز هم می توانم به خواسته های خود دست یابم.

گفتم: چه حربه ای؟

جواب داد: غفلت؛ انسانها را به خواب نوشین غفلت می برم و آن وقت نقشه هایم را عملی می کنم.

عبدالله: خودتان را معرفی کنید.

شیطان: فردی هستم از طایفه جن. مسمی به اسم خاص "ابلیس" و مشهور به اسم عام "شیطان"؛ البته اسامی و اوصاف دیگری هم دارم که چندان معروف نیستند نظیر وسواس، خنّاس، عزازیل، عفریت، شیصبان، حارث، مارد، غوی، رجیم،  ابو مره، ابولبین، مذموم، مرید و…(1)

عبدالله: پیشه و شغل شما چیست؟

شیطان: مشاغل فراوانی دارم؛ گاهی مسافر کشم؛ سر دو راهی حق و باطل می ایستم و مسافران را در جاده گمراهی در بست به سفر جهنم می برم. گاهی کشاورزم و بذر کینه و نفاق را در زمین دلها می افشانم. گاهی نقاشم؛ رنگ بطلان به چهره حقیقت می زنم و جامه کژی برقامت راستی می پوشانم. گاهی هم خلبانم؛ با بالهای وسوسه و القاء آنقدر بر فراز قلب آدمی چرخ می زنم تا باند مناسب برای فرود بیابم.(2)

عبدالله: دشمنی دیرینه ات با آدمی زاد از کجا سرچشمه می گیرد؟

شیطان: ماجرا از آن روزی شروع شد که صحنه آرای خلقت، دست به کار آفرینش آدم شد.(3) ملائک نه از روی اعتراض که از روی کنجکاوی گفتند: این موجود خاکی که می آفرینی بر روی زمین فسادها خواهد انگیخت و خونهای بسیارخواهد ریخت.اگر قصد تو طاعت بردن است که ما در فرمانبری مطاعیم. واگر مقصود تو تسبیح و تقدیس است که ما پیوسته در این کاریم.(4)

با ما بگوحکمت این کار در چیست؟  او در جواب فرمود:

در این کار رازهاییست سر به مهر؛ من آنچه را که در خشت خام می بینم شما در آینه هم نخواهید دید.(5)

اینچنین بود که خالق به واسطه این مخلوق نوپای دو پا به خود بالید و بر ما فخر فروخت؛ آنگاه فرمانمان داد که: "در مقابل این مخلوق خاکی به خاک سجده فرو افتید!"

تمامی فرشتگان بی درنگ  برآدم سجده بردند.

این فرمان اما بر من بسیار گران آمد؛ چه آنکه من سوابقی درخشان داشتم، تنها 6000هزار سال(6)(با حساب شما البته صد و نه میلیارد و پانصد میلیون سال دنیا(7))، خالصانه خدای را در آسمانها دوشادوش فرشتگان پرستیده بودم، آنقدر مستغرق در عبادت بودم که فرشتگان گمان می کردند که من نیز چون آنها فرشته ام، من نتوانستم بار این خفت را به دوش کشم. هر چه باشد آفرینش من از آتش بود وخلقت او از خاک، برتری من بر او چون آفتاب روز، روشن بود، من کجا می توانستم بر انسانی خاکزاد سجده برم.

آری، آن روز گستاخانه در برابر خالق ایستادم و متکبرانه از این فرمان سر باز زدم.

این شد که از درگاه ربوبی اش رانده شدم. از آن زمان به بعد کینه آدم را سخت به دل گرفتم و هر روز آتش این کینه در دلم شعله ورتر می شود.

عبدالله: این عبادتهای خالصانه که گفتی چگونه ترا از این تکبرورزی بازنداشت؟

شیطان: من به زعم خود از روی خلوص خدای را می پرستیدم حال اینکه از ابتدا شائبه شرک و نفاق در خداپرستی ام راه داشت و این امتحان، شرک و نفاقم را آفتابی کرد.

عبدالله: با چه شیوه و شگردی انسانها را به دام می افکنی؟

شیطان: با روش منحصر به فرد " گام به گام". (8) من به طور معمول کارم را در چند مرحله انجام می دهم؛ نخست از طریق وسوسه های تحریک آمیزخود، افکاری پلید را بر قلب انسان القا می کنم، آنگاه آن اندیشه زشت را نیک جلوه می دهم، سپس در مرحله عمل با تزیینات گوناگون، اشتیاق فرد را برای ارتکاب گناه برمی انگیزم.

این را هم اضافه می کنم  که در مقام روش اساساً با حصر گرایی مخالفم؛ بر این باورم که همیشه نمی توان با روشی واحد به صید شکار رفت. وسوسه، تزیین و حتی تسویل، شاید برای اغلب انسانها سودمند افتد، اما حریم دفاعی برخی انسانها گاهی نفوذ ناپذیر است؛ اینجاست که ناگزیرم به حربه های دیگری چون وحی، نسیان و ایجاد فراموشی متوسل شوم.(9) البته هنرمندیهای دیگری هم دارم؛ مثلا در هیئت و قالب اجسام، تمثل و تجسم می یابم و از این رهگذر، ابنای آدم را به سراشیبی سقوط در پرتگاه تباهی و عصیان، سوق، که چه عرض کنم، هل می دهم.(10)

عبدالله: بزرگترین آرزوی شیطان چیست؟

شیطان: گفتن ندارد اما اغوای تمامی آدمییان در همه ادوار و اعصار تنها آرزوییست که در سر می پرورانم.

عبدالله: کدام عمل انسانها بیش از همه تو را خشمگین می کند؟

شیطان: هر چند خوش ندارم از ابرازش اما برخی انسانها برحسب عادت، با سجده های طولانی، مدام مرا آزار می دهند و بینی مرا به خاک مذلت می مالند.

عبدالله: کدام عملشان تو را بیشتر خوشحال می کند؟

شیطان: برای من بسی مسرت بخش است اینکه آدمی پشت سر هم گناه کند و توبه را مدام به تاخیر بیاندازد.

عبدالله: عجیبترین عمل انسانها کدام است؟

شیطان: برسر سفره گناه می نشینند و از هر گناهی لقمه ای بر می گیرند، آنگاه معترضانه برمن خشم می آورند که سفره گناه را تو گستردی.

عجبا! من فقط شما را سوی گناه خواندم؛ شما اما به سوی گناه دویدید، اگر طعم گناه در ذائقه شما شیرین افتاد دیگر چرا مرا مقصر و مسوول این تباهی و گمراهی می انگارید؟!(11)

عبدالله: شاید انسانها پر بیراهه نمی روند که تو را مقصر می دانند؟

شیطان: چنین نیست. رسالت اغواگری را خداوند خود بر دوش من نهاده است؛ پست تبهکاری و اضلال از ناحیه خداوند به من اعطا شده است. او خود فرموده که هر که را از فرزندان آدم می توانم بلغزانم؛ با سواره نظام و پیاده نظام بر آنها بتازم؛ در ثروت و فرزند شریکشان گردم والبته من جز فریب و دروغ نویدشان نخواهم داد.(12)

عبدالله: چه اموری زمینه های نفوذ تو را بیش از پیش فراهم می کنند؟

شیطان: زمینه های نفوذ من البته بی شمارند اما نقطه ضعفها، حساسیت ها، حقارت ها، حسادت ها، رقابت ها، محرومیت ها، عقده ها، شهرت طلبی ها، شهوترانی ها، افزون خواهی ها و... مناسبترین زمینه هایی(بخوانید زمین هایی) هستند که درخت دشمنی و بستر نفوذ مرا بارور می کنند.

عبدالله: اگر اجازه بفرمایید سوال را قدری خصوصی تر کنیم. شما آیا ازدواج هم کرده اید؟

شیطان: آری، من در اوان جوانی با دختری به نام"لهبا" فرزند"روحا" از طائفه جن ازدواج کردم.(13)

عبدالله: این ازدواج ثمره ای هم داشت؟

شیطان: البته که داشت. حاصل این ازدواج فرزندان بی شماری بودند که در وجود آمدند.(14)

عبدالله: سرنوشت آنها چه شد؟

شیطان: در زمانهای کهن پیش از خلقت انسانها، میان طوایفی از جن و نسناس(طایفه ای به جای انسانهای فعلی) جنگ و خونریزی بالا گرفت و خداوند فرشتگان را فرمود که به زمین هبوط کنند، آنها هر دو طائفه از جمله فرزندان مرا به هلاکت رساندند و من از آنجا که خداپرست بودم از این معرکه جان سالم به در بردم.(15) آنگاه فرشتگان مرا به آسمان بردند و من در کنار ایشان، خدای را به جد می پرستیدم تا اینکه سخن از خلقت و خلافت آدم به میان آمد و در پی نافرمانی ام از آن جمع رانده شدم.

عبدالله: آیا در میان طائفه خود هواخواه و طرفدار هم داری؟

شیطان: نه تنها در میان قبیله خود که در میان انسانها نیز.

عبدالله: متوجه منظور شما نشدم یعنی می فرمایید انسانها هم به سوی تو دست دوستی دراز می کنند؟

شیطان: تعجب کردید؟! آری! عده ای هستند که مرا ارباب و سرپرست خود می انگارند، کارگزاران وخدمتگزارانی وفادار که اهداف شوم و توطئه های پلید مرا به خوبی جامه عمل می پوشانند.(16)

عبدالله: قلمرو فعالیتهای شما تا چه اندازه می تواند باشد؟

شیطان:امور تکوینی از قلمرو نفوذ و سلطه من بیرون است؛ تنها در حوزه امور تشریعی مجال جولان دارم، یعنی اعمالی که بشر از روی اختیار و تکلیف ملزم به انجام آنهاست؛ چه می گویم؛ باید اعتراف کنم که در حوزه تشریع نیزدست من بسته است چرا که فعالیتم منحصر به اندیشه و روان(و نه جسم) آدمی است؛ آن هم در حدود دعوت واجابت؛ همین وبس.

عبدالله: حرف آخر؟

شیطان(در حالیکه چهره اش از شدت خشم برافروخته بود): سوگند یاد می کنم که تا انتقامم را باز نستانم شما آدمیان را لحظه ای آسوده نخواهم گذاشت، پیوسته بر سر راهتان در کمین می نشینم  و راهزن راهتان می شوم. اکنون ببینید چگونه راه نجات را بر شما خواهم بست.(17)

روز شمار هلاکت "معاويه"  فرزند بت ها

مرگ معاويه را 12، 15و22 رجب گفته اند در هر صورت اين روز،روز شادي اهل ايمان و حزن و اندوه طاغيان و نا سپاسان است . در روايت است روزه اين روز به جهت شکر الهي بر هلاکت معاويه مستحب است و  تسامح در ادله سنن نيز اين را تاييد مي نمايد.

نسب معاويه

کلبي نسابه و ابن روزبهان که از ثقات نزد علماي اهل سنت هستند نقل کرده اند که پدر واقعي وي نا معلوم است ولي مشهور آن است که او فرزند ابو سفيان است که دشمنيش با پيامبر شهره آفاق است .

راغب اصفهاني در محاضرات و أبن أبي الحديد از ربيع الأبرار زمخشري نقل مي کنند که نسب  معاويه مبهم است.

آورده اند مادر معاويه هند جگر خوار  با صباح که جواني خوش رو و کارگر أبوسفيان بود، الفتي تمام داشت! اما به هر حال ؛ او را معاوية بن أبي سفيان بن حرب مي گويند.

أبوسفيان مردي زشت و کوتاه قد بود و يک چشم او در طائف و چشم ديگرش در يرموک کور شده بود. باطنش کورتر از چشمش بود و نهايت عداوت و دشمني را  با پيامبرص  داشت.

أبوسفيان در هر جنگ و فتنه اي که بر عليه پيامبرص به وجود مي آمد دخالت داشت و در سال فتح مکه از ترس اسلام آورد و با نفاق زندگي کرد تا در سن 82 سالگي در سال 30 هـ به درک رفت.

مخفي نماند که حمامه يکي از جدات معاويه است که در بازار المجاز صاحب پرچم و مشهور بود و از اين جا نسب أبوسفيان هم معلوم مي شود. مادر معاويه هند جگر خوار است که از ذوات الأعلام بود و ميل فراواني به غلامان سياه داشت و از توضيح حال پدر معاويه وضع مادر او هند روشن مي شود.

محدث قمي مي فرمايد: چون پيامبرص در فتح مکه ريختن خون معاويه را مباح شمردند، به اصرار و شفاعت عباس، مدتي پيش از وفات پيامبرص اسلام آورد و از ريخته شدن خونش جلوگيري شد.

حکومت معاويه در شام

يزيد بن أبي سفيان از طرف أبوبکر با لشکر مسلمين به طرف شام رفت، معاويه هم همراه آنها بود. يزيد در شام مرد و أبابکر ولايت شامات را به معاويه واگذار کرد و به اين حال بود تا زمان خلافت أميرالمؤمنينع که طغيان معاويه عليه آن حضرت شروع شد.

معاويه در سال 45 هـ براي پسرش يزيد بيعت گرفت و بر اساس نقل اهل سنت در صحاح،او اول کسي بود که دشنام بر امير المؤمنينع را ترويج کرد و در آخر خطبه نماز جمعه لعن و جسارت بر عليع مي کرد. او دستور داد در تمام شهرها اين لعن انجام شود و تا زمان عمربن عبدالعزيز ادامه داشت تا اينکه او لعن بر آن حضرت را منع کرد.

دشمني معاويه با امير المومنين علي عليه السلام

معاويه به صحابه و تابعين دستور داد تا حديث در مذمت عليع جعل کنند و عده زيادي از محبين و ارادتمندان آن حضرت را به شهادت رساندند. مانند جناب مالک اشتر نخعي که در قلزم مصر به سم شهيد شد. امام مجبتيع را به دست جعده عيال آن حضرت مسموما شهيد کرد.

معاويه مردي خوش گذران و پرخور بود به حدي که از کثرت خوردن مي گفت: خسته شدم ولي سير نشدم. اين به خاطر نفرين حضرت رسولص درباره او بودکه او را نفرين کرد که هيچ گاه سير نشوي. او در نفاق و عوام فريبي تجربه به سزايي داشت. محدث قمي نقل مي کند که دويست خبر از طرق معتمده اهل سنت در مذمت معاويه نقل شده است.

ماجراي مرگ معاويه

در برخي کتب چون کتاب حوادث الايام1 آمده است آخر الأمر معاويه در مسير مکه به شام بيمار شد به حدي که مي لرزيد و دهان او بسته نمي شد تا وارد شام شد و در آنجا جان به مالک دوزخ داد و رهين اعمال خويش گرديد. هنگام مرگ سن او را 75 يا 82 يا 92 سال نقل کرده اند.

1.ولادت، 5 سال پيش از بعثت پيامبر؛

2.شرکت در آزار مسلمانان، همراه با ديگر کودکان مکه؛

3.مهاجرت خواهرش، ام حبيبه رمله دختر ابوسفيان|ام حبيبه همراه با مسلمانان به حبشه؛

4.کشته شدن برادرش، حنظله، دايي اش، وليد و پدربزرگ مادريش، عقبه به دست اميرمومنان علي عليه السلام و حمزه در جنگ بدر؛

5.همراهي با پدر جنگ هاي احد و خندق بر ضد مسلمانان؛

6.ازدواج پيامبر با خواهر معاويه، ام حبيبه در سال هفتم هجري؛

7.فتح مکه و اسلام آوردن ظاهري؛

8.همراهي با سپاه اسلام در جنگ حنين 8 و 9 ه.ق

9.به دست آوردن صد شتر از غنايم حنين؛

10.سکونت در مدينه

11.شرکت در جنگ يمامه در زمان خلافت ابوبکر؛

12.شرکت در سپاه برادرش، يزيد و حرکت به سوي شام؛

13.به دست آوردن حکومت اردن در زمان خلافت عمر؛

14.به دست آوردن حکومت دمشق پس از مرگ برادرش، يزيد در واقعه طاعون سال 18 ه.ق؛

15.سفر عمر به شام و بي تفاوتي او نسبت به تجمل گرايي معاويه؛

16.مرگ مادر معاويه، هند در زمان خلافت عمر؛

17.به دست آوردن حکومت سراسر شام پس از کشته شدن عمر و آغاز حکومت عثمان؛

18.ازدواج سياسي با ميسون مسيحي براي پايدار ساختن جايگاهش در شام؛

19.طلاق دادن ميسون و تولد يزيد در خارج از دمشق 26 ه.ق

20.بازگرداندن ابوذر از تبعيدگاهش شام به مدينه 30ه.ق

21.مرگ ابوسفيان 31 ه.ق

22.باز پس فرستادن تبعيديان کوفي و بصري به شهرهايشان 33 ه.ق

23.سرباز زدن از کمک به عثمان 35 ه.ق

24.آغاز خلافت امير مومنان علي(ع)، برکناري معاويه از سوي ايشان و آغاز حکومت مستقل معاويه در شام 35 ه.ق

25.به دست آوردن پيراهن عثمان و ادعاي خون خواهي 36 ه.ق

26.درنگ در پاسخ به جرير بن عبدالله بجلي، فرستاده مخصوص امير مومنان علي عليه السلام به شام، سازش با روم، جذب عمرو عاص و آماده ساختن لشکر شام براي جنگ 36 ه.ق

27.آغاز جنگ صفين بر ضد امير مومنان علي عليه السلام خليفه رسمي جهان اسلام 36 ه.ق

28.بر نيزه کردن قرآن، پايان جنگ صفين و سودجويي از حکميت 37 ه.ق

29. شهادت مالک اشتر و محمد بن ابي بکر، استانداران اعزامي امير مومنان عليه السلام به مصر 38 ه.ق توسط وي 

30.آغاز يورش هاي غارتگرانه به عراق و حجاز براي ايجاد ناامني در قلمرو خلافت امير مومنان علي عليه السلام 39 ه.ق

31.نجات از ترور و عقيم شدن 40 ه.ق؛

32.حرکت به سوي عراق براي جنگ با امام حسن عليه السلام و ايجاد دسيسه در لشگر آن حضرت 41 ه.ق؛

33.صلح با امام حسن عليه السلام و به دست آوردن خلافت و زير پا گذاشتن شرايط پيمان صلح 41 ه.ق؛

34.آغاز دشنام گويي به امير مومنان علي عليه السلام بر منبرها و گماشتن فرمانداران اموي و دشمن اهل بيت عليه السلام 41 ه.ق؛

35.سفر حج و مرگ ام حبيبه، همسر پيامبر و خواهر معاويه؛

36.نسبت دادن زياد به فرزندي ابوسفيان 44 ه.ق؛

37.انتصاب زياد به حکومت بصره 45 ه.ق؛

38.اعلام رسمي ولايت عهدي يزيد در شام 46 ه.ق؛

39.کشته شدن عبدالرحمان بن خالد بن وليد، رقيب يزيد در شام 46 ه.ق؛

40.شرکت دادن يزيد در جنگ بزرگ قسطنطنيه 49 ه.ق؛

41.به شهادت رساندن امام حسن عليه السلام و مسموم ساختن سعد وقاص 50 ه.ق؛

42.انتصاب زياد به حکومت کوفه و سخت گيري بيش تر شيعيان کوفه 50 ه.ق؛

43.ناکام ماندن در سفر به حج براي تثبيت ولايتعهدي يزيد 50 ه.ق؛

44.ناکام ماندن طرح انتقال منبر پيامبر به شام 50 ه.ق؛

45.به شهادت رساندن حجر و فرستادن يزيد به سفر حج 51 ه.ق؛

46.گرفتن بيعت براي يزيد در سراسر جهان اسلام، سفر به حجاز و آغاز بيماري وي هنگام بازگشت به شام 56 ه.ق؛

47.مرگ در دمشق در 78 سالگي 60 ه.ق؛

....................

(1) معاويه در سفر به شام به منزل «ايوا» رفته بود. در شب، به جهت قضاى حاجت بيرون رفت، در آنجا چاهى بود كه از آن آب مى كشيدند، معاويه در حال نگاه كردن به چاه بود كه بخارى، ضربه اى بر او زد. او در حالى كه هذيان مى گفت خود را با زحمت به محل خوابش رساند. روز ديگر مردم به ديدن او آمدند. و ديدند كه او به مرض لغوه هذيان گوى دچار شده است، چون معاويه خود را تنها يافت، به گريه افتاد، مروان پرسيد: چرا گريه مى كنى؟ معاويه گفت: مى ترسم به سبب اينكه خلافت را از علىّ بن ابى طالب گرفتم و حجر بن عدى و اصحاب او را كشتم خداوند مرا به اين مرض دچار كرده باشد، اينها همه به سبب دوستى با يزيد است، اگر دوستى يزيد نبود، راه راست را مى رفتم. سپس از آنجا حركت كرد تا به شام رسيد. در آن هنگام مرض او شدت يافته بود و در شب خوابهاى شوريده مى ديد. و از آن مى ترسيد. گاه گاه هذيان مى گفت، آب بسيار مى خورد ولى تشنگيش رفع نمى شد و نيز گاهى بيهوش مى شد و وقتى به هوش مى آمد با صداى بلند مى گفت: مرا با تو چه كار اى حجر بن عدى، مرا با تو چه كار اى عمر بن حمق، اى پسر ابوطالب چرا با تو مخالفت كردم و... و سرانجام مرگ او در سال 60 هجرى قمرى در سن 78 يا 80 سالگى از شدّت مرض به وقوع پيوست(حوادث الايام، صفحه 148)

Powered By
  BLOGFA.COM